Szybka mediacja zamiast długiego procesu to istotna zmiana dla inwestorów i branży budowlanej

Od 1 marca 2026 roku wchodzą w życie zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, które mogą na stałe przekształcić sposób rozwiązywania sporów budowlanych w Polsce. Zgodnie z nowelizacją przepisów sprawy będą najpierw kierowane do mediacji, niezależnie od ich wartości, a dopiero w przypadku braku porozumienia między stronami trafią na drogę sądową. To oznacza realną alternatywę dla wieloletnich i kosztownych procesów sądowych, z których korzystali dotychczas inwestorzy, przedsiębiorcy i prywatni właściciele nieruchomości.

Sytuacja, w której druga strona umowy nie wywiązuje się z ustalonych warunków, do niedawna pozostawiała kontrahentów z jedynym wyjściem – sporem sądowym trwającym niekiedy wiele lat i generującym znaczące koszty. Niezależnie od tego, czy chodziło o remont mieszkania, budowę domu prywatnego czy realizację inwestycji komercyjnej w postaci budynku usługowego albo drogi – bezradni przedsiębiorcy musieli liczyć na długie i wyczerpujące postępowanie przed sądami. To doświadczenie mogło się zmienić już za kilka miesięcy.

Sąd będzie teraz obowiązkowo kierować strony do mediacji jeszcze przed posiedzeniem przygotowawczym lub przed pierwszą rozprawą. To istotna zmiana podejścia, gdyż strony otrzymują realną możliwość rozwiązania sporu szybciej i w sposób polubowny, zamiast być zmuszanymi do przewlekłych batalii procesowych. Stowarzyszenie Arbitrów i Mediatorów Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w Pruszkowie podkreśla, że mediacja daje stronom szansę na samodzielne, szybkie i mniej kosztowne rozwiązanie sporu w formie porozumienia. Jak wyjaśnia Stowarzyszenie,

mediacja pozwala także na utrzymanie relacji biznesowych oraz zachowanie dobrego wizerunku. Dodatkowo sprzyja obniżeniu poziomu negatywnych emocji i lepszemu zrozumieniu potrzeb obu stron, co zmniejsza obciążenie psychiczne związane z konfliktem.

Z praktycznego punktu widzenia zmiany niosą ze sobą konkretne korzyści finansowe. Osoby, które zdecydują się na mediację pozasądową przed wniesieniem pozwu, mogą całkowicie uniknąć opłaty sądowej. Dla sporów o wartości powyżej 20 000 złotych opłata sądowa wynosi 5 procent wartości przedmiotu sporu i może osiągnąć maksymalnie 200 000 złotych. Te liczby pokazują, jakie oszczędności czekają na strony sporu, które zdecydują się wypróbować alternatywne metody rozwiązania konfliktu przed wejściem na ścieżkę sądową.

Aby przybliżyć praktyczne aspekty nowych przepisów oraz pokazać szanse, jakie niosą dla inwestorów i przedsiębiorców, Stowarzyszenie Arbitrów i Mediatorów Rzeczypospolitej Polskiej organizuje bezpłatne spotkanie online. Wydarzenie odbędzie się 21 kwietnia 2026 roku o godzinie 18:00 w formie online za pośrednictwem platformy Google Meet. Udział w spotkaniu jest w pełni bezpłatny, a zainteresowani mogą dołączyć, korzystając z dostarczonego linku do konferencji.

Stowarzyszenie, mające siedzibę w Pruszkowie, specjalizuje się w rozwijaniu kompetencji w zakresie mediacji gospodarczej oraz arbitrażu. Jego członkami są doświadczeni prawnicy, w tym adwokaci i radcowie prawni, a także przedsiębiorcy znający praktyczne aspekty prawa budowlanego. Organizacja jest przygotowana do prowadzenia mediacji zarówno na podstawie skierowania przez sąd, jak i bez takiego skierowania, zapewniając wysoki poziom merytoryczny oraz profesjonalizm w każdej sprawie. To oznacza, że strony mogą szukać mediacji proaktywnie, jeszcze zanim dojdzie do formalnego sporu sądowego.

Wprowadzone zmiany mogą realnie odciążyć przeciążone sądy oraz przynieść przedsiębiorcom i inwestorom wymierne korzyści finansowe i organizacyjne. Nowelizacja przepisów stanowi krok w stronę bardziej efektywnego systemu rozwiązywania sporów, w którym większe znaczenie zyskuje dialog i porozumienie. Dla branży budowlanej i inwestorów – zarówno dużych graczy, jak i drobnych przedsiębiorców – to szansa na szybsze i tańsze załatwienie zatargów, które wcześniej mogły zablokować realizację projektów na długie miesiące lub lata.

Źródło: UM Pruszków