Apolonia Szczęsna zostanie patronką nowego mostu
Nowy most przez Łydynię w Ciechanowie, oddany do użytku 18 maja, otrzymał imię Apolonii Szczęsnej – cenionej malarki i założycielki Szkoły Malarskiej im. J. Matejki, która działała w mieście w powojennych latach. Decyzję o nazwaniu przeprawy podjęła 28 maja Rada Miasta Ciechanów na swojej XXV sesji. To symboliczne połączenie nowoczesnej infrastruktury z bogatą historią i kulturą miasta, zwłaszcza że nowa konstrukcja powstała zaledwie kilka przecznic od miejsca, gdzie mieściła się szkoła założona przez patronkę mostu.
Wymiana przeprawy przez Łydynię była konieczna. Stary most – wąski, jednokierunkowy i już nie spełniający współczesnych wymogów – przeszedł do historii. Jego miejsce zajęła nowa, solidna konstrukcja, niemal trzykrotnie większa od poprzednika. Inwestycja, którą ratusz rozpoczął wiosną 2025 roku, wymagała użycia nowoczesnych rozwiązań technicznych. Nowy most osadzono na specjalnych palach wierconych, zastosowano beton odporny na mróz, sól i wilgoć, a brzegi rzeki dodatkowo zabezpieczono. Pracownicy nie zapomnieli też o Łydyni – jej dno zostało oczyszczone, a skarpy umocnione. Całe przedsięwzięcie trwało rok i pochłonęło 3,9 miliona złotych. Znaczną część tej kwoty – 2,3 miliona złotych – pokryły środki pozyskane przez Urząd Miasta od samorządu Mazowszu z „Instrumentu wsparcia zadań ważnych dla równomiernego rozwoju województwa mazowieckiego".
Apolonia Szczęsna, patronka nowego mostu, to postać warta bliższego poznania. Urodzona w 1910 roku w Zielonej koło Mławy, od dzieciństwa wykazywała niezwykłą wrażliwość i wszechstronne uzdolnienia artystyczne. Edukację rozpoczęła w Szkole Powszechnej Kolejowej w Mławie, kontynuowała ją w Szkole Wydziałowej w Działdowie, a następnie podjęła naukę w prestiżowej Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych im. Wojciecha Gersona – obecnie znanej jako Akademia Sztuk Pięknych. Jej kształcenie nie ograniczyło się do tego – uczyła się również w Szkole Artystycznej Feliksa Słupskiego. Po zakończeniu wojny osiedliła się w Ciechanowie, gdzie zaczęła współtworzyć jego życie kulturalne.
W Ciechanowie Apolonia Szczęsna dokonała tego, co pozostało jej dziełem na wiele lat. W 1945 roku założyła Szkołę Malarską im. Jana Matejki, która mieściła się przy ulicy Augustiańskiej – dokładnie tam, gdzie teraz stoi nowy most. Szkoła oferowała bezpłatną, czteroletnią edukację artystyczną na wysokim poziomie. Wiek uczestników był nieograniczony – mogły do niej uczęszczać zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe. W pierwszym roku funkcjonowania placówka liczyła 18 uczniów, w ostatnich latach swojej działalności liczba ta wzrosła do ponad 40. To była szkoła oddana misji edukacji artystycznej, a jej sukcesy były dostrzegane przez środowisko. Niestety, mimo wysokiego poziomu nauczania i uznania, placówka padła ofiarą zmian politycznych. Została najpierw upaństwowiona, a następnie zlikwidowana przez władze centralne w 1951 roku. Szkoła funkcjonowała wówczas już jako Ognisko Kultury Plastycznej, przeniesione na Plac Kościuszki.
Po wyjeździe z Ciechanowa Apolonia Szczęsna nie zaprzestała pracy artystycznej i edukacyjnej. Pracowała w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, w Hydroprojekcie oraz w domach kultury i szkołach. Współpracowała ze środowiskiem artystycznym Warszawy, tworzyła dekoracje teatralne i zajmowała się edukacją plastyczną. Jej zaangażowanie zostało uhonorowane – w 1973 roku otrzymała Złoty Krzyż Zasługi. Zmarła w 1990 roku, a jej pamięć na długo zanikła w publicznej świadomości.
Przywrócenie pamięci o Apolonii Szczęsnej zawdzięczamy staraniom jej krewnej – dr hab. Anity Frankowiak, prof. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, która nie tylko upamiętniła postać swojej poprzedniczki, ale również przygotowała publikację naukową na jej temat. W 2023 roku wydała książkę zatytułowaną „Śladami Apolonii Szczęsnej. Gerson – Słupski – Stefański – Prószyński – Białoszewski. Szkice o komunikowaniu artystycznym", ukazującą wielowątkowy dorobek artystki. Decyzja Rady Miasta Ciechanów o nazwie nowego mostu zbiegła się z przypadającą w tym roku osiemdziesiątą rocznicą powstania Szkoły Malarskiej – wydaje się zatem, że tych zbiegów okoliczności trudno uważać za przypadkowe.
Historia przeprawy na ulicy Augustiańskiej sięga znacznie wcześniej. Pierwsze wzmianki o moście pochodzą z lat 1880–1882. W 1931 roku istniała tu już drewniana śluza oraz most wiszący, służący pracownikom cukrowni. Spiętrzana przez niego woda zasilała system płukania buraków – most był więc nie tylko drogowym połączeniem, ale również częścią infrastruktury przemysłowej miasta. Most drogowy umożliwiający przedostanie się na drugą stronę rzeki powstał – jak się przyjmuje – po drugiej wojnie światowej.
Okolice dzisiejszego mostu przez lata przeszły widoczną metamorfozę. Dawne łąki i nieużytki zostały zagospodarowane jako tereny rekreacyjne. Kilka lat temu powstał tu Miejski Park Ojców im. Wacława Pikusa, znany z pięknej tradycji sadzenia drzew przez ojców dla nowo narodzonych dzieci. Równocześnie utworzono pierwszy w mieście ogród społeczny. Ta część Ciechanowa zyskała również nową infrastrukturę – wybudowano nowoczesne miejskie targowisko i rozbudowano obiekty sportowe, w tym stadion lekkoatletyczny. Nowy most stanowi kolejny element modernizacji tego rejonu miasta, wpisując się w szerszy plan zagospodarowania terenu wokół Łydyni.
Źródło: UM Ciechanów
