Warszawa wprowadza nowe przepisy dla e-hulajnóg na wynajem

Warszawa wdrożyła nowe zasady poruszania się hulajnóg elektrycznych na wynajęcie w przestrzeni publicznej. Zarząd Dróg Miejskich podpisał porozumienia z trzema operatorami – Bolt, Dott i Lime – które wprowadzają ograniczenia prędkości na wybranych ulicach, zakazują ruchu w określonych strefach oraz obligują firmy do finansowego udziału w utrzymaniu miejskiej infrastruktury. Od 3 czerwca obowiązkowy będzie również kaski dla osób do 16. roku życia poruszających się elektrycznymi hulajnogami.

Hulajnogi elektryczne to już stały element warszawskiego krajobrazu, jednak ich nieskontrolowane użytkowanie stało się źródłem rosnących problemów. Pojazdy parkowane w sposób nieuprzejmie blokują przejścia dla pieszych, często znajdują się na chodniku i porzucane są w całkowicie nieodpowiednich miejscach. Takie zachowania wpływają zarówno na bezpieczeństwo ruchu, jak i na estetykę miasta. Dlatego Warszawa zdecydowała się na zdecydowane działania – jako pierwsze miasto w Polsce podpisała tak rozbudowane porozumienia z operatorami wynajmującymi te pojazdy.

Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy, wyjaśnił genezę porozumień:

Porządek musi być! A bezpieczeństwo jest najważniejsze. W sprawie e-hulajnóg na wynajem wciąż nie doczekaliśmy się rozwiązań ustawowych. Wzięliśmy więc sprawy we własne ręce i jako pierwsi w Polsce podpisaliśmy tak kompleksowe porozumienie z operatorami

. Decyzja zmusza operatorów do daleko idących zmian. Warszawa była pierwszym miastem w kraju, które w 2021 roku, zaraz po wejściu w życie ustawy regulującej e-hulajnogi, zawarła takie umowy z dostawcami usług wynajmu. Prawodawstwo krajowe okazało się bowiem niewystarczające – przepisy zawarte w ustawie z 2021 roku nie dają samorządowi możliwości narzucania dodatkowych regulacji jako obowiązującego prawa lokalnego. Stało się to możliwe wyłącznie na podstawie dobrowolnej współpracy.

Porozumienia zawierają szereg konkretnych zobowiązań dla operatorów. Wśród nich znalazł się obowiązek rozmieszczania e-hulajnóg wyłącznie w wyznaczonych miejscach postojowych oraz utrzymywania ładu poprzez porządkowanie nieprawidłowo pozostawionych pojazdów. Operatorzy muszą również edukować użytkowników i informować ich o obowiązujących zasadach. Równie ważne są kary umowne za nieprzestrzeganie zapisów – szczególnie za rozmieszczanie pojazdów poza wyznaczonymi strefami. Warszawa zobowiązała się natomiast do oznakowania sieci parkingów dla hulajnóg i zdecydowała się na partycypację finansową operatorów w utrzymaniu infrastruktury. Umowy dzierżawy na odpłatne korzystanie ze stref postojowych przynoszą miastu około 1 mln zł rocznie.

Sieć parkingów dla e-hulajnóg w Warszawie jest rozległa. W całym mieście dostępnych jest łącznie 12,5 tys. stojaków z dopuszczonym postojem hulajnóg, rozmieszczonych w 2,9 tys. miejsc – wliczając w to stacje Veturilo, gdzie od 2023 roku można parkować e-hulajnogi. Dodatkowo w Śródmieściu oraz na Żoliborzu, Woli i Bielanach wyznaczono 133 „strefy postoju", za których utrzymanie zobowiązali się płacić operatorzy. Wszystkie te miejsca są wyposażone w stosowne naklejki identyfikacyjne.

Nowe porozumienia wprowadzają również szczegółowe ograniczenia ruchu i parkowania na wybranych terytoriach miasta. Ograniczenia prędkości do 12 km/h obowiązują teraz na Krakowskim Przedmieściu, Nowym Świecie – na fragmentach będących deptakami – oraz na Chmielnej i Bulwarach Wiślanych, gdzie nie ma wydzielonej drogi dla rowerów. Listę takich miejsc Warszawa systematycznie rozszerza, dodając ulice Złotą, Zgodę, Bracką, Plac Centralny i most pieszo-rowerowy. Całkowity zakaz ruchu i parkowania hulajnóg obowiązuje na Starym Mieście, w Ogrodzie Krasińskich i Łazienkach Królewskich. Nowo wprowadzony zakaz obejmuje również Park Sowińskiego i Lasek na Kole – na tych terytoriach hulajnogi po prostu nie będą mogły funkcjonować, zostały wpisane na czarną listę aplikacji operatorów.

Przepisy zakazują też pozostawiania hulajnóg w sposób całkowicie wbrew规urom drogowym – a zatem na mostach, w tunelach, strefach zamieszkania czy na ulicach zbyt wąskich, by postój był zgodny z prawem. Nowe porozumienia pozwalają na dodawanie kolejnych lokalizacji z ograniczeniami, w zależności od potrzeb. Wypracowane zasady są wynikiem współpracy Zarządu Dróg Miejskich z urzędami dzielnic oraz innymi jednostkami miejskimi – Zarządem Transportu Miejskiego, Zarządem Zieleni m.st. Warszawy i Zarządem Terenów Publicznych Śródmieście. To właśnie pracownicy tych instytucji wskazali miejsca wymagające specjalnych regulacji.

Operatorzy muszą także znacznie poprawić komunikację z mieszkańcami. Zobowiązali się wyznaczyć osoby odpowiedzialne za kontakt z użytkownikami, ulepszyć oznakowanie hulajnóg i przede wszystkim odpowiadać na zgłoszenia przesyłane przez mieszkańców. Niewywiązanie się z tego warunku będzie karane umownie. Zdecydowany brak odpowiedzi na skargi to poważne naruszenie postanowień umowy.

Przyczyny wprowadzenia tych zmian są jasne – statystyki wypadków wskazują na problem. Mimo iż hulajnogi stanowią zaledwie 7,8 procent zmierzonego ruchu na trasach rowerowych, ich użytkownicy uczestniczą w nieproporcjonalnie większej liczbie zdarzeń. W ostatnim roku hulajnogi były zaangażowane w 66 wypadków, a prowadzący je użytkownicy spowodowali aż 39 z nich. W tych zdarzeniach 73 osoby zostały ranne. Te liczby ilustrują skalę problemu bezpieczeństwa związanego z nieodpowiedzialnym użytkowaniem tych pojazdów.

Od 3 czerwca wejdzie w życie na terenie całej Polski nowe obowiązkowe prawo dotyczące bezpieczeństwa. Osoby do 16. roku życia poruszające się rowerem, rowerem z napędem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego będą zobowiązane do noszenia kasku. Niestosowanie się do tego warunku będzie karane mandatem w wysokości 100 zł. To ogólnopolskie uregulowanie stanowi ważne uzupełnienie warszawskich inicjatyw lokalnych.

Mieszkańcy Warszawy mogą uzyskać więcej informacji na temat hulajnóg w przestrzeni miejskiej poprzez miejski serwis numeru 19115. Tam można zgłaszać problemy związane z nieprawidłowo parkowanymi pojazdami lub innymi naruszeniami zasad ustanowionych w porozumieniach. To praktyczne rozwiązanie ułatwiające komunikację między społecznikami a miastem w kwestii e-hulajnóg.

Warszawa staje się wzorem dla innych polskich miast. Podpisane porozumienia z operatorami e-hulajnóg stanowią pierwszą w kraju tak zaawansowaną regulację tego rodzaju transportu. Kombinacja ograniczeń ruchu, wyznaczonych stref parkingowych, kar finansowych i obowiązku edukacji użytkowników powinna przyczynić się do znacznego poprawiania bezpieczeństwa w mieście i przywrócenia porządku w przestrzeni publicznej. Jednocześnie Warszawa wykazuje, że bez formalnych uprawnień ustawowych samorządy mogą osiągać wymierne rezultaty poprzez zaangażowanie operatorów w odpowiedzialny rozwój usług mobilności miejskiej.

Źródło: UM Warszawa