InterRevita – Lepsze życie w średnich i małych miastach
Projekt „InterRevita – Lepsze życie w małych i średnich miastach: od działań międzyregionalnych do ulepszonych strategii rewitalizacji" wkroczył w fazę finałową. Miasto Nowy Dwór Mazowiecki, pełniące rolę lidera tego europejskiego przedsięwzięcia finansowanego z Programu Interreg Europe, realizuje obecnie działania przewidziane na siódmy z ośmiu semestrów wdrażania. Projekt, który trwa od marca 2023 do maja 2027 roku i otrzymał dofinansowanie w wysokości 1,12 miliona euro, zgromadziło doświadczenia z pięciu krajów Unii Europejskiej: obok Polski reprezentują go partnerzy z Włoch, Hiszpanii, Belgii, Litwy i Łotwy.
Na tym etapie realizacji zespoły projektowe koncentrują się na wdrażaniu wynegocjowanych rekomendacji bezpośrednio do dokumentów strategicznych oraz lokalnych polityk. Partnerami projektu, obok Fundacji Ochrony Krajobrazu reprezentującej stronę polską, są Region Lacjum z Włoch, Land and Housing of Navarra – NASUVINSA z Hiszpanii, miasto Roeselare z Belgii, Administracja Okręgu Gminy Silute z Litwy oraz Gmina Jelgava z Łotwy. Ta międzynarodowa koalicja przez całe trwanie projektu pracowała nad wyminą doświadczeń i testowaniem rozwiązań mających na celu poprawę jakości życia w małych i średnich miastach europejskich.
Nowy Dwór Mazowiecki aktywnie uczestniczył w międzyregionalnych wymianie doświadczeń ze wszystkimi partnerami, wykorzystując wizyty studyjne, seminaria tematyczne oraz spotkania online. Wymiana ta dotyczyła bardzo konkretnych zagadnień: wzmacniania integracji społecznej, aktywizacji mieszkańców, rozwoju usług społecznych oraz tworzenia przyjaznych i dostępnych przestrzeni publicznych. Równie istotnym obszarem współpracy były działania związane z adaptacją miast do zmian klimatu, w tym rozwój zielonej i błękitnej infrastruktury, poprawa efektywności energetycznej budynków oraz zwiększanie odporności obszarów miejskich na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. Wiele z prezentowanych rozwiązań zostało zatwierdzonych jako dobre praktyki przez Wspólny Sekretariat Programu Interreg Europe (Joint Secretariat), co potwierdza ich wysoką wartość i możliwość implementacji przez inne samorządy europejskie.
Szczególnie cennymi doświadczeniami okazały się przykłady z Włoch. 9 lutego 2026 roku Region Lazio zorganizował seminarium tematyczne, podczas którego zaprezentowano konkretne projekty rewitalizacyjne. Jednym z nich był projekt przebudowy dawnego budynku IPIA w historycznym centrum Colleferro, zakładający utworzenie nowej biblioteki miejskiej oraz placu publicznego poprzez adaptację istniejących obiektów i zagospodarowanie przestrzeni miejskiej. Drugi włoski projekt dotyczył przekształcenia byłej miejskiej rzeźni w Colleferro na mieszkania socjalne oraz centrum wsparcia dla dzieci z autyzmem, realizowany w ramach programu finansowanego ze środków Unii Europejskiej. Takie rozwiązania pokazują, jak rewitalizacja może służyć zarówno tworzeniu nowej infrastruktury społecznej, jak i zmianie funkcji obiektów zabytkowych.
Doświadczenia z zakresu odnowy zasobów mieszkaniowych pochodziły z pracy spółki A.T.E.R. Viterbo. Jako przykład zaprezentowano projekt w Castiglione in Teverina obejmujący renowację i konserwację budynków w celu utworzenia pięciu lokali mieszkalnych, a także przedsięwzięcie realizowane w Sipicciano–Graffignano, zakładające modernizację nieruchomości i utworzenie dwunastu mieszkań wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Te przypadki włoskie ilustrują, że rewitalizacja przyczynia się do przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, poprawy jakości życia mieszkańców oraz przywracania funkcji społecznych zdegradowanym obiektom i obszarom.
Zgromadzona przez projektantów wiedza oraz doświadczenia z europejskich partnerstw znalazły już praktyczne zastosowanie. Nowy Dwór Mazowiecki wykorzystał wnioski z międzynarodowej współpracy w procesie opracowywania własnego Gminnego Programu Rewitalizacji. Doświadczenia i wymiana praktyk z samorządami włoskimi, hiszpańskimi, belgijskimi, litewskimi i łotewskimi stanowiły cenne wsparcie przy tworzeniu nowoczesnych i skutecznych rozwiązań odpowiadających na rzeczywiste wyzwania społeczne, przestrzenne, gospodarcze i środowiskowe miasta.
Projekt będzie kontynuowany do końca maja 2027 roku. Ostatni semestr wdrażania poświęcony będzie finalizacji wszystkich działań i udokumentowaniu wyników dla szerszej społeczności samorządowej w Europie. Partnerstwo, które wyłoniło się z projektu InterRevita, pokazuje, że współpraca międzynarodowa w dziedzinie rewitalizacji miast przynosi konkretne rezultaty i może być modelem dla innych regionów poszukujących rozwiązań na rzecz lepszej przyszłości swoich miasteczek i średnich miast.
Źródło: UM Nowy Dwór Mazowiecki
