ZOOstaw, NIE zabieraj! Jak pomagać dzikim zwierzętom odpowiedzialnie?
Warszawskie ZOO, Ośrodek „Ptasi Azyl", Lasy Miejskie – Warszawa oraz Straż Miejska rozpoczęły czwartą edycję kampanii edukacyjnej „ZOOstaw, NIE porywaj!". Inicjatywa ma na celu edukowanie mieszkańców o odpowiedzialnym reagowaniu na spotkania z młodymi dzikimi zwierzętami, szczególnie wiosną, gdy zgłoszenia dotyczące rzekomo porzuconych ptaków i ssaków rosną lawinowo. Jak wynika z danych Straży Miejskiej, w 90 proc. przypadków interwencja człowieka nie jest potrzebna, a niepromyślna „pomoc" może wyrządzić zwierzętom więcej szkody niż pożytku.
Co roku wiosna przynosi mieszkańcom Warszawy liczne spotkania z młodymi zwierzętami na terenie zielonych obszarów miasta. Widok samotnego pisklęcia czy młodego zająca ukrytego w trawie budzi natychmiastowy odruch pomocny. Eksperci apelują jednak o wstrzymanie się i dokładną ocenę sytuacji przed podjęciem jakichkolwiek działań. Takie nieprzemyślane działania prowadzą do setek niepotrzebnych zgłoszeń do służb miejskich, a co gorsza – zabierane zwierzęta trafiają do placówek opieki, choć mogą funkcjonować w naturalnym środowisku pod opieką swoich rodziców.
Magdalena Młochowska, dyrektorka koordynatorka ds. zielonej Warszawy, podkreśla znaczenie działań edukacyjnych:
„Jako miasto stołeczne Warszawa mamy rozbudowaną strukturę, zaplecze edukacyjne i przede wszystkim fantastyczny personel, który każdego dnia pomaga zwierzętom trafiającym pod naszą opiekę oraz uczy mieszkańców, jak mądrze reagować w sytuacjach wymagających wsparcia dzikich gatunków. Prowadzimy ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt oraz liczne placówki edukacyjne, by trafiały do nas tylko te zwierzęta, które naprawdę potrzebują pomocy". Do kampanii, podobnie jak w ubiegłym roku, dołączają również Kampinoski Park Narodowy, Gmina Piaseczno oraz Straż Miejska w Piasecznie, wspólnie wzmacniając przekaz o odpowiedzialnym reagowaniu na młode dzikie zwierzęta.
Skala problemu jest znacząca. Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt prowadzony przez Lasy Miejskie – Warszawa zajmuje się profesjonalnym leczeniem chorych i osieroconych ssaków. W ubiegłym roku placówka przyjęła 1832 zwierzęta, spośród których wiele wcale nie potrzebowało ludzkiej interwencji. Błażej Dałek, zastępca dyrektora ds. technicznych w Lasach Miejskich, wyjaśnia problem:
„Wiosną, gdy coraz więcej osób korzysta ze spacerów wśród terenów zielonych, przypada również okres narodzin młodych zwierząt. Niestety część z nich bywa niepotrzebnie zabierana z naturalnego środowiska przez ludzi, którzy chcą im pomóc. W rzeczywistości takie działanie może bardzo im zaszkodzić".
Młode zwierzęta zabrane z naturalnego środowiska nie uczą się bowiem podstawowych zachowań potrzebnych do przeżycia w przyrodzie, co dramatycznie obniża ich szanse na powrót do natury. Magdalena Nowak ze Straży Miejskiej m.st. Warszawy tłumaczy procedurę postępowania:
„Wiosną liczba zgłoszeń do pomocy 'porzuconym', młodym zwierzętom zauważalnie rośnie. W 90% zwierzęta te nie potrzebują ludzkiej pomocy. Osoba zgłaszająca usłyszy od operatora numeru 986 kilka pytań, których celem jest ustalenie, czy mamy do czynienia ze zwierzęciem zagrożonym, czy też młodym uczącym się życia. Empatia i wrażliwość mieszkańców bardzo nas cieszy, niemniej bardzo często najlepszym, co możemy zrobić jest pozostawienie zauważonego młodego zwierzęcia w miejscu, gdzie pozostawili je rodzice".
Renata Niewitecka, radna m. st. Warszawy i przewodnicząca Komisji Ochrony Środowiska Rady m.st. Warszawy, podkreśla znaczenie świadomej postawy:
„Nie wszystkie zwierzęta potrzebują naszej ingerencji. Dlatego jeśli widzimy dzikie zwierzę i nie jesteśmy pewni, czy potrzebuje pomocy, najlepiej najpierw zadzwonić i zapytać. Lepiej 'zostawić – nie porywać'".
Osobną rolę w systemie wsparcia dla dzikich ptaków pełni Ośrodek Rehabilitacji Krajowych Ptaków Chronionych „Ptasi Azyl". W ubiegłym roku placówka przyjęła aż 9289 ptaków, z których wiele wcale nie wymagało ludzkiej ingerencji. Aby zwiększyć efektywność pracy, Azyl przeszedł rozbudowę w ciągu ostatniego roku – powstały nowe woliery oraz Ptasi Punkt Przyjęć, który usprawnia przekazywanie ptaków i zapewnia im lepsze warunki oczekiwania na pomoc. Andżelika Gackowska, kierowniczka ośrodka, mówi:
„Naszym celem jest, aby do Ptasiego Azylu trafiały tylko ptaki rzeczywiście potrzebujące pomocy. Kiedy ptaki do nas trafiają, dokładamy wszelkich starań, by otrzymały najlepszą opiekę".
Kampania „ZOOstaw, NIE porywaj!" to nie tylko seria informacyjnych apeli, lecz przede wszystkim szeroki program edukacyjny adresowany do warszawiaków. Jej zwieńczeniem będzie piknik rodzinny dla mieszkańców, podczas którego będzie można zapoznać się z problematyką ochrony dzikich zwierząt i nauczyć się prawidłowego postępowania w różnych sytuacjach. Więcej informacji na temat kampanii dostępne jest na stronie zoo.waw.pl/zoostawnieporywaj.
Źródło: UM Warszawa