Zatrzymaj się. To wystarcza. Wernisaż prac dzieci z pieczy zastępczej
W poniedziałek, 15 czerwca 2026 roku o godzinie 18.00, w warszawskiej galerii DZISIAJ ART.HAIR.WINE przy ulicy Górskiej 17 na Mokotowie odbędzie się wernisaż wystawy prac malarskich stworzonych przez dzieci z pieczy zastępczej. Ekspozycja prezentuje obrazy autorstwa dziewczynek przebywających w Pogotowiu Opiekuńczym dla dziewcząt w Warszawie, które znalazły się w tym miejscu interwencyjnie – w trudnych, kryzysowych okolicznościach. Wydarzeniu przysłowiowy blask nada gość specjalny, aktorka Magdalena Różczka.
Wystawę zorganizowały trzy instytucje: Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie, Fundacja Pankracy oraz Fundacja Ukochani. Każda z nich wybrała konsekwentnie inną perspektywę niż tradycyjne podejście do tematu pieczy zastępczej. Twórcy projektu świadomie rezygnują z narracji o deficytach i doświadczeniach traumatycznych. Zamiast skupiać się na problemach, którymi zmaga się system opieki nad dziećmi pozbawionym dostępu do własnych rodzin, organizatorzy proponują spojrzenie na potencjał, wrażliwość i sprawczość młodych autorek. To nie jest historia o tym, co straciły. To jest historia o tym, co mogą dać.
Warszawski system pieczy zastępczej stanął przed ogromnym wyzwaniem. Według danych Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie, opieką zastępczą w stolicy objętych jest aktualnie 2097 dzieci. Podziału między formy opieki dokonuje się następująco: 1434 dzieci przebywa w pieczy rodzinnej, czyli w rodzinach zastępczych, podczas gdy 663 dzieci umieszczonych jest w pieczy instytucjonalnej, czyli w placówkach opiekuńczych takich jak Pogotownie Opiekuńcze czy domy dziecka. Za tymi liczbami, odseparowanymi od emocji przez cyfry, kryje się rzeczywistość wymagająca każdej możliwej formy wsparcia – od systemowych rozwiązań aż po codzienne gesty życzliwości.
Prezentowane na wystawie prace stanowią okno do świata dzieci, które znalazły się w systemie w momencie zagrożenia. Każdy obraz to ślad ich myślenia, wrażliwości i twórczego potencjału, który odkryto mimo (a może dzięki) trudnym okolicznościom. Wybór galerii przy Górskiej, a nie instytucjonalnego wnętrza, ma również znaczenie symboliczne – to pokazanie, że dzieci z pieczy zastępczej nie potrzebują salonów dla „potrzebujących", ale равноправ miejsca w przestrzeni publicznej miasta, do którego każdy ma dostęp na równych zasadach.
Projekt realizuje również szerszą edukacyjną misję. Zapraszając warszawiaków na wernisaż, organizatorzy liczą na zmianę percepcji tego zagadnienia. To nie event charytatywny w tradycyjnym sensie, ale spotkanie – młodzieży, której potencjał odkryto w trudnych warunkach, z mieszkańcami miasta, którzy mogą stać się pełnoprawnym wsparciem dla systemu. Godzina 18.00 wybrana nie przypadkowo to pora, kiedy osoby pracujące mogą znaleźć chwilę na przybycie do galerii.
Wspieranie dzieci w pieczy zastępczej może przybierać wiele form. Nie każdy będzie w stanie zostać rodziną zastępczą, ale istnieją inne drogi zaangażowania się. Można zostać osobą zaprzyjaźnioną, odpowiadającą za regularny kontakt emocjonalny z dzieckiem. Wolontariat to kolejna opcja – od pomocy w pracach administracyjnych aż po organizowanie zajęć edukacyjnych czy rekreacyjnych. Niektórzy mogą zaproponować warsztaty w swoim obszarze ekspertyz – od zajęć artystycznych przez naukę języków po coaching zawodowy. Wsparcie rzeczowe również się liczy: bilety do kina, teatru czy muzeów, książki, przybory szkolne czy odzież. Mentoring dla starszych dzieci przygotowujących się do dorosłości stanowi nieocenioną wartość dodaną. Wreszcie, czasami wystarczy samo rozpowszechnianie informacji – przekazanie wiadomości dalej, udostępnienie posta na mediach społecznościowych czy rozmowa w swoim otoczeniu.
Osoby zainteresowane poznaniem konkretnych możliwości wspierania dzieci w pieczy zastępczej mogą udać się na stronę rodzinazastepcza.com.pl lub znaleźć organizatorów na Facebooku. Tam dostępne są szczegółowe informacje na temat każdej formy zaangażowania, wymagań, procedur oraz aktualnych potrzeb placówek. Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie na bieżąco aktualizuje bazę kandydatów na opiekunów, wolontariuszy i partnerów współpracy.
Wernisaż w poniedziałek, 15 czerwca o godzinie 18.00 to zaproszenie do zatrzymania się. W świecie, w którym przechodzimy się szybko, nie zawsze widząc to, co istotne, artyści z Pogotowia Opiekuńczego przypominają nam, że dzieci w kryzysowych sytuacjach nie potrzebują tylko instytucjonalnej pomocy. Potrzebują życzliwych dorosłych, obecności, uwagi i dobrych relacji. Każda forma zaangażowania – od największej do najmniejszej – ma znaczenie. Wystawa to dowód na to, że gdy się patrzy uważnie, dzieci z systemu pieczy zastępczej okazują się twórczymi, wrażliwymi osobami pełnymi potencjału.
Źródło: UM Warszawa
