Stop suszy
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przypomina właścicielom gruntów i spółkom wodnym o obowiązkach wynikających z ustawy Prawo wodne. Chodzi przede wszystkim o konieczność regularnego utrzymywania urządzeń melioracji wodnych, czyli rowów melioracyjnych i innych systemów zarządzania wodą na terenach rolniczych. W obliczu nasilających się susz, właściwe konserwowanie tych urządzeń staje się nie tylko obowiązkiem prawnym, ale również kluczowym narzędziem do walki ze skutkami zmian klimatu.
Zgodnie z artykułem 205 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 roku, obowiązek utrzymania urządzeń melioracji wodnych spada na właścicieli gruntów, którzy z nich korzystają. Jeśli takie urządzenia działają w strukturach spółki wodnej lub związku spółek wodnych zrzeszonych na terenie gminy, to właśnie te organizacje ponoszą odpowiedzialność za ich bieżące utrzymanie. Co ważne, Wody Polskie podkreślają, że obowiązek ten dotyczy wszystkich beneficjentów – czyli podmiotów będących właścicielami działek, na które dane urządzenie wywiera korzystny wpływ na gospodarkę wodną.
Przeprowadzane prace konserwacyjne muszą spełniać rygorystyczne wymogi. Jak zaznaczają specjaliści Wód Polskich, wszelkie działania utrzymaniowe rowów melioracyjnych powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody. Jednocześnie niezbędne jest uwzględnianie bieżącej sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej. To oznacza, że nie ma uniwersalnego receptu – każde działanie musi być dostosowane do aktualnych warunków pogodowych i stanu wód gruntowych na danym terenie.
Prawidłowe zarządzanie urządzeniami melioracji wodnych przynosi wymierne korzyści dla rolników i całych zlewni. Zatrzymanie wody w rowach poprzez spowolnienie odpływu wód pozwala zwiększyć wilgotność gleb w sąsiedztwie rowu. Odpowiednie utrzymywanie poziomu wód w rowach melioracyjnych podnosi poziom wód gruntowych, a co za tym idzie – zmniejsza ryzyko suszy. Te działania mają bezpośredni wpływ na wydajność produkcji rolnej. W warunkach coraz częstszych i dotkliwszych susz, właściwe gospodarowanie wodą na urządzeniach melioracji wodnych staje się jednym z najskuteczniejszych sposobów łagodzenia skutków zmian klimatu.
W sytuacji, gdy właściciele gruntów lub spółki wodne nie wywiązują się z obowiązków konserwacyjnych, wkracza organ Wód Polskich. Zgodnie z artykułem 206 Prawa wodnego, organy te mogą wydać decyzję, która określa szczegółowe zakresy i terminy wykonywania prac. Decyzja ta uwzględnia proporcje do odnoszonych korzyści przez poszczególnych właścicieli gruntów. To mechanizm gwarantujący, że nikt nie będzie zwolniony z odpowiedzialności za utrzymanie systemów, z których korzysta.
W obliczu powtarzających się problemów związanych z niedoborem wody, działania wspierające retencję wody w zlewniach nabierają szczególnego znaczenia. Oznacza to konieczność unikania przyspieszania odpływu wód – każdy dodatkowo zatrzymany litr wody to potencjalna ochrona przed suszą dla sąsiednich pól. Retencjonowanie wody w naturalny sposób zmniejsza straty wynikające ze zmian klimatu.
Aby ułatwić właścicielom gruntów i spółkom wodnym realizację obowiązków, Wody Polskie opracowały specjalistyczne poradniki dotyczące retencjonowania wody. Materiały obejmują praktyczne wskazówki na temat ograniczania zużycia wody w rolnictwie, zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i systemowym. Wszystkie broszury i materiały edukacyjne dostępne są na stronie programu STOP SUSZY.
Źródło: UM Gostynin
