Są ludzie, którzy odchodząc, zostają na zawsze w pamięci wspólnoty

8 maja zmarł Tomasz Śmietanka – burmistrz Kozienic przez pięć kadencji, ekonomista, wykładowca akademicki i wybitny działacz społeczny, który przez ponad dwie dekady należał do najważniejszych postaci życia publicznego ziemi kozienickiej. Miał 57 lat. Jego śmierć oznacza koniec pewnej epoki dla gminy Kozienice i całego regionu – epoki, w której miasto przemieniło się z małego ośrodka w nowoczesne centrum kultury, sportu i edukacji.

Tomasz Śmietanka to postać, którą trudno zamknąć w tradycyjnych kategoriach samorządowca. Przez lata pełnił wiele funkcji publicznych, ale każdą traktował jako służbę mieszkańcom, a nie stanowisko. Kierował gminą Kozienice przez pięć pełnych kadencji w latach 1998–2018, a po zakończeniu urzędowania burmistrza nie zniknął z życia publicznego. W latach 2018–2024 zasiadał w Sejmiku Województwa Mazowieckiego jako radny VI kadencji, jednocześnie zaangażowany w pracę Rady Powiatu Kozienickiego. Przewodniczył także Konwentowi Wójtów i Burmistrzów Ziemi Radomskiej, co świadczyło o uznaniu, jakim cieszył się wśród innych liderów samorządowych regionu.

Za swoją pracę publiczną otrzymał solidne przygotowanie merytoryczne. Ukończył Akademię Rolniczą w Lublinie, następnie podjął studia podyplomowe z zakresu samorządu terytorialnego na Uniwersytecie Warszawskim oraz w Polskiej Akademii Nauk. W 2011 roku uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Ta kombinacja praktycznego doświadczenia z teoretyczną wiedzą sprawiała, że jego wypowiedzi zawsze miały głębię – mówił o samorządzie nie jako polityk czekający na następne wybory, ale jako naukowiec rozumiejący długofalowe procesy społeczne i gospodarze. Publikował prace poświęcone ekonomii, samorządności i rozwojowi lokalnemu, chętnie dzielił się wiedzą jako wykładowca akademicki, a także jako animator zajęć dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku, gdzie potrafił w przystępny sposób wyjaśniać złożone kwestie dotyczące życia wspólnoty.

Kadencja Śmietanki na stanowisku burmistrza to okres, w którym Kozienice doświadczyły transformacji, którą można porównać do przejścia z miasteczka do centrum nowoczesnego samorządu. Przez dwie dekady zarządzania gminą przeprowadzono szereg inwestycji infrastrukturalnych, które wciąż kształtują życie mieszkańców. Wybudowano sieć wodociągową i kanalizacyjną, obejmując praktycznie całą gminę, a liczba remontów dróg wynosiła dziesiątki. Szczególną uwagę burmistrz przywiązywał do edukacji, sportu, rekreacji i kultury – dziedzin, które uważa się za fundamenty społeczności o wysokiej jakości życia. W wymiarze fizycznym oznaczało to wiele konkretnych inwestycji: dokończono budowę Krytej Pływalni „Delfin", zmodernizowano stadion lekkoatletyczny, powstały skatepark i lodowisko, wybudowano nowoczesny Ogród Jordanowski. Placówki oświatowe przeszły modernizację, a do użytku oddano nową szkołę w Świerżach Górnych.

Ale największym, a zarazem najbardziej trwałym dziedzictwem Śmietanki może być powołanie do życia Centrum Kulturalno-Artystycznego – instytucji, która do dziś integruje mieszkańców i skupia najważniejsze placówki kultury gminy. Pod jednym dachem znalazły się Szkoła Muzyczna, Kozienicki Dom Kultury, Mediateka i telewizja lokalna – rozwiązanie, które sprzyja współpracy i stanowi symbol tego, że kultura nie jest marginesem, ale sercem wspólnoty. Równie symboliczne były inne inicjatywy: remont zabytkowej siedziby Muzeum Regionalnego, przywrócenie blasku historycznej willi, która stała się siedzibą Biblioteki Publicznej, czy wzniesienie Pomnika Niepodległości – miejsca szczególnego dla lokalnej wspólnoty, gdzie odbywają się najważniejsze uroczystości patriotyczne. Do tego doszła także praktyczna inicjatywa – uruchomienie bezpłatnej komunikacji miejskiej „Metrobus", która w rozbudowanej formule służy mieszkańcom do dzisiaj.

Śmietanka rozumiał, że nowoczesny samorząd nie może być zamknięty w sobie. Podczas jego kadencji znacząco rozwinęły się kontakty międzynarodowe Kozienic – powstały partnerstwa z miastami w Niemczech, Ukrainie, Włoszech i Słowacji. Organizowano wymiany młodzieży oraz spotkania różnych środowisk zawodowych i społecznych, które budowały mosty pomiędzy wspólnotami. Szczególnym symbolem tej współpracy były obchody 25-lecia samorządu terytorialnego oraz 20-lecia partnerstwa z niemiecką gminą związkową Göllheim, zorganizowane z udziałem wszystkich miast partnerskich. Dziękę jego zaangażowaniu Kozienice stały się gospodarzem wydarzeń o randze ogólnopolskiej i międzynarodowej – na scenie miasta pokazywały się zespoły podczas Festiwalu Muzyki Rozrywkowej im. Bogusława Klimczuka, odbywały się półfinały Miss Polski, a na trasach i basenach rywalizowali najlepsi sportowcy z Międzynarodowego Wyścigu Kolarskiego Dookoła Mazowsza czy Grand Prix w Pływaniu. Międzynarodowe Zawody Skoku o Tyczce również przyciągały do miasta sportowców z różnych krajów. Te imprezy promowały Kozienice daleko poza granicami regionu, nadając miastu międzynarodowy charakter.

Współpracownicy i bliscy Śmietanki zwracają uwagę na jego zdolność do jednocześnie ludzi wokół wspólnych celów. Aktywnie działał w Lokalnej Grupie Działania „Puszcza Kozienicka" oraz współpracował z Towarzystwem Miłośników Ziemi Kozienickiej. Wspierał osoby z niepełnosprawnościami – to właśnie za jego kadencji Warsztat Terapii Zajęciowej zyskał nową siedzibę w Przewozie. Znany był ze swojej pogody ducha, zamiłowania do muzyki i tańca. W czasach studenckich należał do Zespołu Pieśni i Tańca „Jawor", a później, mimo licznych obowiązków, chętnie wracał do tych pasji podczas koncertów i wydarzeń organizowanych w Kozienicach. Mimo że przez wiele lat żył intensywnym życiem publicznym, nigdy nie zapomniał o swoich korzeniach – rodzinnej miejscowości Mozolicach Małych, do której powracał, aby podtrzymać więzi z ludźmi i miastem, z którego pochodzi.

Uroczystości pogrzebowe Tomasza Śmietanki odbyły się 13 maja i zgromadziły tłumy mieszkańców, samorządowców, przyjaciół oraz współpracowników – świadectwo tej głębokie więzi, jaką Śmietanka zbudował ze swoją społecznością. Przed mszą żałobną kondukt zatrzymał się przed Urzędem Miasta w Kozienicach, gdzie pracownicy magistratu, przedstawiciele władz samorządowych oraz delegacja z partnerskiego Göllheim oddali mu symboliczny hołd. Msza święta odprawiona została w kościele parafialnym w Brzeźnicy. W ostatniej drodze towarzyszyli mu najbliżsi – żona Dorota, synowie Marcin, Adam i Piotr wraz z rodzinami – a także liczni mieszkańcy, duchowni, przedstawiciele władz różnych szczebli i poczty sztandarowe.

Śmierć Tomasza Śmietanki zamyka rozdział w historii Kozienic. Pozostanie on w pamięci wspólnoty jako człowiek oddany swojej małej ojczyźnie, samorządowiec z wizją i gospodarz, który przez lata konsekwentnie budował nowoczesne Kozienice – nie poprzez spektakularne gesty, ale poprzez cierpliwą, długoterminową pracę na rzecz lokalnych wspólnot.

Źródło: UM Kozienice