Premiera raportu – Warszawskie Uczestnictwo w Kulturze
Warszawa zyskała właśnie kompleksowy obraz tego, jak jej mieszkańcy uczestniczą w życiu kulturalnym miasta. Premiera raportu „Kultura jest wszędzie" odbyła się 25 maja w Centrum Kreatywności Targowa i przywołuje wyniki największych od niemal dekady badań, które zlecił Miasto Stołeczne Warszawa. To pierwsze od dziewięciu lat tak szerokie studium dotyczące sposobów korzystania z oferty kulturalnej przez warszawianek i warszawiaków, ich motywacji i barier, które napotykają.
Badanie realizowała firma IPSOS, odpowiadająca za przeprowadzenie części terenowej oraz opracowanie całości wyników. Premiera zgromadzila przedstawicielki i przedstawicieli instytucji kultury, organizacji pozarządowych, struktur samorządowych, środowiska naukowego oraz ekspertów zajmujących się polityką kulturalną i rozwojem miast. Spotkanie stało się okazją do zaprezentowania kluczowych ustaleń oraz dyskusji o zmianach zachodzących w nawykach kulturalnych mieszkańców Warszawy, przeszkodach w dostępie do kultury oraz nowych zadaniach, przed którymi stoi sektor kultury.
Raport wypełnia istotną lukę w wiedzy o warszawskiej publiczności. Od ostatnich tak szczegółowych badań minęło dziewięć lat — okres, w którym miasto i styl życia jego mieszkańców uległy znacznym przeobrażeniom. Jak podkreśliła zastępczyni prezydenta Aldona Machnowska-Góra, zgromadzone dane dowodzą, że kultura w stolicy to nie tylko frekwencja w dużych instytucjach, ale przede wszystkim codzienne praktyki i różnorodne potrzeby osób zamieszkujących konkretne dzielnice.
Nowa segmentacja warszawskiej publiczności oraz wnioski dotyczące barier w dostępie do oferty kulturalnej będą dla nas kluczowym narzędziem przy planowaniu polityki miejskiej. Chcemy, aby warszawska kultura była jeszcze bardziej dostępna, otwarta i dopasowana do dynamicznego tempa życia Warszawianek i Warszawiaków— powiedziała zastępczyni prezydenta.
Badanie wyodrębniło pięć segmentów uczestników kultury, których sposób zaangażowania w życie kulturalne różni się zarówno pod względem intensywności, jak i motywacji. Wyróżniono: Towarzyskich Bywalców, Zrelaksowanych Indywidualistów, Ciekawskich Obieżyświatów, Miejskie Wiercipięty oraz Nienasyconych Pasjonatów. Podział ten uwzględnia nie tyle liczbę wizyt, ile raczej to, w jaki sposób mieszkańcy postrzegają rolę kultury w swoim życiu, jakie formy aktywności wybierają oraz czego od nich oczekują. Segmentacja stała się nowym narzędziem opisania warszawskiej publiczności — znacznie lepiej odpowiadającym współczesnym stylom życia i zróżnicowanym potrzebom ludzi mieszkających w stolicy.
Zestawienie najczęstszych form uczestnictwa w kulturze instytucjonalnej w 2025 roku pokazuje wyraźne preferencje warszawianek i warszawiaków. Kino zdominowało ranking — do kin przynajmniej raz w roku chodzi 52 procent badanych. Drugie miejsce przypadło teatrowi, które odwiedzają 31 procent mieszkańców. Znacznie mniej popularne okazały się muzea i galerie sztuki, wskazywane przez 18 procent respondentów, oraz biblioteki — 16 procent. Interesujące, że uczestnictwo w działaniach domów kultury utrzymuje się od 2017 roku na stałym poziomie, zaś zainteresowanie deklaruje 8 procent warszawian.
Dr Małgorzata Bakalarz-Duverger, dyrektorka Warszawskiego Obserwatorium Kultury, podkreśliła, że raport służy jako punkt obserwacji współczesnego miasta.
Kultura okazała się doskonałym punktem obserwacji współczesnej Warszawy. Patrząc na to, jak mieszkańcy uczestniczą w kulturze, widzimy znacznie więcej niż wybory repertuarowe czy poziom frekwencji. Widzimy tempo zmian społecznych, nowe style życia, różnorodne potrzeby i oczekiwania wobec miasta. Ten raport nie zamyka dyskusji — przeciwnie, ma być początkiem rozmowy o tym, jak tworzyć kulturę bliższą doświadczeniom warszawianek i warszawiaków.
Raport „Kultura jest wszędzie", będący częścią szerszego badania pod tytułem „Warszawskie Uczestnictwo w Kulturze", dostarcza instytucjom kultury, organizacjom społecznym, badaczom oraz samorządowcom cennych informacji do planowania działań. Pełna wersja dokumentu oraz jego skrócone opracowanie dostępne są na stronie Warszawskiego Obserwatorium Kultury. Dane zawarte w raporcie mają wspierać tworzenie polityk publicznych rzeczywiście odpowiadających na potrzeby mieszkańców Warszawy, a także pomóc w opracowaniu programów kulturalnych lepiej dostosowanych do rzeczywistych przyzwyczajeń i oczekiwań publiczności.
Źródło: UM Warszawa
