Plac Hallera 9: trwa remont zabytkowego budynku z miejskim wsparciem
Remont zabytkowego gmachu przy Placu Hallera 9 w Warszawie wkracza w kolejny etap prac konserwatorskich. Po ukończeniu odrestaurowania elewacji zachodniego skrzydła sześciopiętrowego budynku prace będą kontynuowane również w bieżącym roku dzięki finansowemu wsparciu m.st. Warszawy, które w 2025 roku przekazało na ten cel ponad 380 tysięcy złotych.
Monumentalny budynek przy Placu Hallera 9 to jeden z charakterystycznych przykładów architektonicznego dziedzictwa czasów powojennych. Sześciopiętrową konstrukcję wzniesiono w latach 1952–1956 na terenie praskiego Młodzieżowego Domu Mieszkalnego, czyli osiedla Praga II. Projektantami budynku byli Jerzy Gieysztor i Jerzy Kumelowski, którzy zaprojektowali obiekt na planie litery „U". Choć powstał przed siedemdziesięcioma laty, jego przybliżony kształt i monumentalna forma pozostają wizytówką warszawskiego socrealizmu. Gmach przez wiele dekad pełnił funkcje handlowo-usługowe. W latach sześćdziesiątych mieścił się tutaj sklep Weronika ze sprzedażą części do urządzeń gospodarstwa domowego, szkła i porcelany. Od strony podwórka funkcjonowały natomiast pralnia i magiel, czyli urządzenia do prasowania tekstyliów.
Elewacje budynku wykonane zostały z kamiennych płyt piaskowca, z wyjątkiem cokołu, gdzie zastosowano płyty granitowe. Architekci świadomie dobrali materiał, wykorzystując dwa rodzaje piaskowca — szydłowiecki i wąchocki. Taki dobór i delikatne zróżnicowanie kolorystyczne pozwoliło na stworzenie przemyślanego podziału kolejnych kondygnacji, nadając budynkowi spójną, harmonijną kompozycję. Jednak upływ czasu i działanie warunków atmosferycznych sprawiły, że kamienna okładzina znalazła się w złym stanie. Płyty pokrywały ciemne zabrudzenia, a największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa była utrata przyczepności wielu elementów do podłoża. Groziło to całkowitym oberwaniem się płyt ze ścian.
Prace remontowe przeprowadzone w 2025 roku objęły trzy elewacje zachodniego skrzydła budynku. Specjaliści zajęli się renowacją kamiennej okładziny oraz wymianą obróbek blacharskich. Zakres prac konserwatorskich był rozległy i precyzyjny. Wykonano usunięcie powłok malarskich i zabrudzań bezpośrednio z powierzchni kamienia. Następnie pracownicy sprawdzili przyczepność wszystkich płyt — te niestabilne zostały zakotwiczone za pomocą nierdzewnych kotew wklejonych w ścianę żywicą, co zapewniło długotrwałą stabilność konstrukcji. Równie ważne okazało się spoinowanie fug między poszczególnymi płytami. Na koniec powierzchnię kamienia zabezpieczono preparatem biobójczym, który eliminuje mikroorganizmy i zapobiega ich ponownym rozwojowi. Ostatni etap to zastosowanie hydrofobizacji — specjalnej warstwy ochronnej, która powoduje, że cząsteczki wody nie wsiąkają w materiał, lecz spływają po elewacji, chronując kamień przed wilgocią.
M.st. Warszawa wykazała zaangażowanie wobec tego zabytku modernizmu, przydzielając na remont w 2025 roku ponad 380 tysięcy złotych. Takie wsparcie finansowe umożliwiło realizację już wykonanych prac przy trzech elewacjach zachodniego skrzydła. Dzięki dalszemu finansowemu zaangażowaniu miasta w bieżącym roku planowana jest kontynuacja prac remontowych. Zakres przyszłych działań obejmie remont dwóch kolejnych elewacji budynku, co oznacza, że systematycznie będzie przywracana pierwotna urodę tej warszawskiej ikony architektury powojennej.
Źródło: UM Warszawa
