Zgłoś swój projekt do Budżetu Obywatelskiego! Przewodnik dla projektodawców
Urząd Miasta Pruszkowa ogłosił, że mieszkańcy mogą już zgłaszać swoje pomysły do kolejnej edycji Budżetu Obywatelskiego. Okres składania projektów trwa od 11 maja do 3 czerwca 2026 roku. To kolejna okazja dla lokalnej społeczności, aby wpłynąć na realny rozwój miasta i zaproponować zadania odpowiadające konkretnym potrzebom — zarówno tych lokalnych, w poszczególnych dzielnicach, jak i ogólnomiejskich, obejmujących całe Pruszkowo.
Budżet Obywatelski to proces, w którym mieszkańcy współdecydują o części wydatków budżetu miasta. Sprawa wygląda następująco: najpierw mieszkańcy zgłaszają swoje pomysły, następnie projekty przechodzą weryfikację pod kątem spełniania wymogów formalnych i rzeczowych, a na końcu wszyscy zainteresowani mieszkańcy wybierają w głosowaniu te zadania, które zostaną skierowane do realizacji. To rozwiązanie daje każdemu możliwość realnego wpływu na oblicze swojej okolicy i całego miasta.
Aby złożyć projekt do Budżetu Obywatelskiego, wystarczy być mieszkańcem Pruszkowa. Formalne wymagania są proste: projektodawca musi podać numer telefonu lub adres e-mail osoby właściwej do kontaktu w sprawie projektu — brak tych danych powoduje pozostawienie projektu bez rozpoznania. Mogą tu also liczyć osoby pełnoletnie, ale do formularza należy wówczas dołączyć zgodę rodzica lub opiekuna prawnego. To oznacza, że nawet młodzi mieszkańcy mogą zaproponować swoje pomysły na ulepszenie miasta.
Prawo do zgłaszania projektów nie ogranicza się do jednej kategorii. Mieszkańcy mogą zgłaszać dwa rodzaje zadań. Projekty lokalne mają służyć konkretnym obszarom miasta i odpowiadają na potrzeby mieszkańców danej okolicy — można je zgłosić wyłącznie w obszarze, w którym mieszka projektodawca. Projekty ogólnomiejskie to z kolei propozycje zadań, które swoim oddziaływaniem obejmują więcej niż jeden obszar lub skierowane są do wszystkich mieszkańców Pruszkowa. Na potrzeby organizacyjne Urząd Miasta podzielił Pruszków na siedem obszarów. Przed złożeniem projektu lokalnego warto sprawdzić, do którego obszaru należy dana lokalizacja i miejsce zamieszkania — można to zrobić w Systemie Informacji Przestrzennej dostępnym pod adresem pruszkow.e-mapa.net, gdzie w zakładce „Miasto Pruszków" dostępna jest warstwa „Budżet Obywatelski".
Limity finansowe dla poszczególnych projektów są zróżnicowane. Pojedynczy projekt lokalny nie może przekroczyć kwoty 100 tysięcy złotych, natomiast projekt ogólnomiejski — do 150 tysięcy złotych. Środki przeznaczone na Budżet Obywatelski dzielone są na pulę projektów lokalnych i ogólnomiejskich. Zgodnie z regulaminem 65 procent środków przeznaczonych jest na projekty lokalne, co oznacza, że większa część budżetu trafia na realizację zadań w poszczególnych dzielnicach.
Projekt można złożyć w jednej z dwóch form. Zgłoszenie elektroniczne realizuje się za pośrednictwem aplikacji dostępnej na stronie budzetobywatelski.pruszkow.pl. Alternatywą jest złożenie projektu papierowo w kancelarii Urzędu Miasta Pruszkowa w godzinach pracy urzędu — dokument należy umieścić w kopercie z dopiskiem „Budżet Obywatelski Pruszkowa". W obu przypadkach projekt trzeba złożyć na formularzu zgłoszeniowym z wszystkimi wymaganymi załącznikami. Wzory formularzy i dokumentów dostępne są na stronie internetowej Budżetu Obywatelskiego.
Dla osób zdecydowanych na ścieżkę elektroniczną proces wygląda następująco: najpierw trzeba się zalogować lub zarejestrować na stronie budzetobywatelski.pruszkow.pl, następnie kliknąć przycisk „Dodaj projekt", wypełnić wszystkie wymagane pola i zapisać roboczą wersję. Ważny moment — do poprawnego złożenia projektu potrzebna jest lista poparcia. Po zapisaniu roboczej wersji projektu system przekieruje projektodawcę do podstrony z elektroniczną listą poparcia. Link do listy można przesłać mieszkańcom na przykład drogą mailową lub przez media społecznościowe. Warto dobrze przemyśleć tytuł projektu, bowiem po zebraniu pierwszego podpisu możliwość zmiany tytułu zostanie zablokowana.
Liczba wymaganych podpisów zależy od typu projektu. Dla projektu lokalnego wymaga się minimum 30 podpisów mieszkańców danego obszaru, w którym projekt ma być realizowany. Dla projektu ogólnomiejskiego wymagane jest minimum 50 podpisów mieszkańców Pruszkowa. Do liczby mieszkańców popierających projekt nie wlicza się samych projektodawców. Co ciekawe, każdy mieszkaniec może poprzeć dowolną liczbę projektów, co pozwala na wsparcie kilku inicjatyw jednocześnie.
Formularz zgłoszeniowy obejmuje szereg informacji koniecznych do prawidłowej oceny projektu. Projektodawca musi podać co najmniej: imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu, adres e-mail, dokładny tytuł projektu, szczegółowy opis zadania, cel projektu, grupę docelową, szacunkowe koszty realizacji oraz przewidywane koszty eksploatacji i utrzymania. Zawartość formularzy zgłoszeniowych wraz z załącznikami — z wyłączeniem list poparcia i danych osobowych — po weryfikacji jest podawana do publicznej wiadomości. Wraz z publikacją treści projektu ujawniane są imiona i nazwiska projektodawców.
Podstawowym załącznikiem jest lista poparcia projektu. W niektórych przypadkach mogą być jednak potrzebne również dodatkowe dokumenty — między innymi rysunki lub wizualizacje dla projektów inwestycyjnych, sprawozdania finansowe dla projektów nieinwestycyjnych, oświadczenia właścicieli nieruchomości w przypadku, gdy projektem będzie dysponowana nieruchomość będąca własnością osób trzecich, a także kosztorysy dla projektów o dużej wartości. W przypadku projektów składanych elektronicznie należy dołączyć skany wymaganych załączników.
Każdy projekt musi spełnić szereg warunków. Musi być zgodny z programami strategicznym i operacyjnym miasta, być ogólnodostępny, możliwy do zrealizowania w ciągu dwóch lat od przyznania finansowania, realizowany na terenie Pruszkowa, a jego realizacja nie powinna prowadzić do uzależnienia budżetu miasta od innych źródeł finansowania. Co istotne, projekty inwestycyjne mogą być lokalizowane wyłącznie na terenach będących własnością Miasta lub w samoistnym posiadaniu Miasta. Są również zadania, które nie mogą być zgłaszane — to na przykład projekty stanowiące zadania z zakresu edukacji, opieki społecznej czy ochrony zdrowia, projekty zmierzające do likwidacji zadań realizowanych przez miasto lub zmian sposobu ich realizacji, oraz projekty reklamujące osoby, organizacje czy produkty.
Ogólnodostępność projektu to warunek sine qua non. Oznacza to, że z efektów realizacji projektu powinni móc korzystać mieszkańcy na równych prawach, także ci, którzy na co dzień nie korzystają z oferty danej instytucji lub podmiotu administrującego nieruchomością. W przypadku projektów infrastrukturalnych, takich jak budowa, rozbudowa, przebudowa lub remont infrastruktury, efekty projektu powinny być dostępne dla mieszkańców przez co najmniej dziesięć lat. W przypadku wydarzeń, zajęć i innych projektów nieinwestycyjnych trzeba umożliwić udział wszystkim zainteresowanym mieszkańcom w ramach określonej grupy docelowej — na przykład dzieciom, młodzieży czy seniorom. Jeśli liczba miejsc jest ograniczona, konieczne jest przeprowadzenie otwartego naboru.
Oszacowanie kosztów projektu to jedno z najtrudniejszych, ale i najważniejszych zadań dla projektodawcy. Każdy projekt musi zawierać szacunkowe koszty realizacji oraz przewidywane koszty eksploatacji i utrzymania. W kosztorysie należy uwzględnić wszystkie elementy potrzebne do wykonania projektu — zakup materiałów, montaż, transport, obsługę wydarzenia, dokumentację, pozwolenia, licencje, utrzymanie, konserwację lub serwis. W poprzednich edycjach Budżetu Obywatelskiego Pruszkowa pojawiały się liczne pytania dotyczące poprawnego przygotowania kosztorysu. Dlatego na stronie Budżetu Obywatelskiego dostępny jest przykładowy cennik zawierający szacunkowe koszty w takich kategoriach, jak: malowanie, tynkowanie, zagospodarowanie terenu, utrzymanie zieleni, elementy małej architektury czy oświetlenie. Przy planowaniu kosztów warto pamiętać, że projekt powinien służyć mieszkańcom jak najdłużej — dlatego należy brać pod uwagę materiały dobrej jakości, zgodne z przeznaczeniem i wymogami bezpieczeństwa.
Przed złożeniem projektu warto sprawdzić kilka kwestii. Przede wszystkim — czy projekt spełnia wszystkie wymogi zawarte w regulaminie, czy tytuł projektu jest precyzyjny, czy opis zadania jest wystarczająco szczegółowy, czy przygotowano realistyczny kosztorys, czy zgromadzono wymaganą liczbę podpisów poparcia i czy dołączono wszystkie niezbędne załączniki. Braki formalne można uzupełnić po wezwaniu, ale tylko w terminie trzech dni roboczych od dnia przekazania wezwania. Jeśli projektodawca nie uzupełni braków w terminie, projekt zostanie zweryfikowany negatywnie.
Weryfikacja projektów składa się z dwóch etapów: formalnego i szczegółowego. Na etapie formalnym sprawdzane jest między innymi: czy autor projektu jest mieszkańcem Pruszkowa, czy projekt zawiera wszystkie wymagane elementy i załączniki, czy projekt ma wymagane poparcie, czy informacje w formularzu są kompletne i czy projekt spełnia wymogi regulaminu. Na etapie szczegółowym sprawdzane jest między innymi: czy projekt jest możliwy do zrealizowania, czy jego koszt jest realny i uzasadniony, czy projektem będzie dysponowana nieruchomość będąca własnością Miasta, czy projekt nie stanowi zadań z zakresu edukacji, opieki społecznej czy ochrony zdrowia, czy jest ogólnodostępny i czy odpowiada potrzebom mieszkańców. Jeżeli w trakcie weryfikacji pojawi się konieczność zmian w projekcie, projektodawca zostanie o tym poinformowany — może to dotyczyć kosztów, zakresu lub lokalizacji projektu. Projektodawca ma wówczas trzy dni robocze na zapoznanie się z proponowanymi zmianami i odniesienie się do nich.
Od wyniku weryfikacji można się odwołać. Projektodawca ma prawo złożyć odwołanie od negatywnego wyniku weryfikacji formalnej lub szczegółowej w terminie trzech dni roboczych od dnia podania informacji o wyniku weryfikacji. Odwołanie można złożyć osobiście w Urzędzie Miasta Pruszkowa, drogą elektronicznej lub papierowo. Odwołanie musi zawierać uzasadnienie — sama chęć poddania wyniku ponownej ocenie to za mało.
Harmonogram całego procesu jest jasny i przejrzysty. Okres zgłaszania projektów to 11 maja — 3 czerwca 2026 roku. Weryfikacja projektów zaplanowana jest na 4 czerwca — 18 lipca, a możliwość składania odwołań przypada na 19 lipca — 2 sierpnia. Głosowanie odbędzie się od 28 sierpnia do 18 września 2026 roku. Po tym terminie przychodzi czas na ogłoszenie wyników — 19 września 2026 roku — i podpisanie umów z wybranymi projektodawcami — od 20 do 30 września. Realizacja wybranych projektów zaplanowana jest na okres od października 2026 do grudnia 2027 roku. Akcja informacyjna prowadzona jest przez cały okres realizacji Budżetu Obywatelskiego.
Dla tych, którzy chcą poruszyć wątpliwości lub poznać szczegóły procesu, Urząd przygotował konsultacje dla projektodawców. Udział w konsultacjach nie jest obowiązkowy, ale warto porozmawiać z urzędnikiem w przypadku pytań czy niejasności. Konsultacje odbywają się we wtorki w kancelarii Urzędu Miasta Pruszkowa, ul. Kraszewskiego 14/16 w godzinach 16:00–20:00 (12 maja, 19 maja, 26 maja, 2 czerwca) oraz w czwartki w Punkcie Obsługi Mieszkańca „Przystanek Pruszków" (budynek dworca kolejowego, ul. Sienkiewicza 2) również w godzinach 16:00–20:00 (14 maja, 21 maja, 28 maja). Dodatkowe konsultacje odbędą się podczas Dni Pruszkowa 23 maja.
Głosowanie, które odbędzie się od 28 sierpnia do 18 września 2026 roku, ma jasne zasady. Każdy mieszkaniec może zagłosować tylko raz. Mieszkaniec dysponuje dziesięcioma punktami na projekty lokalne oraz dziesięcioma punktami na projekty ogólnomiejskie. Punkty można przydzielić dowolnej liczbie wybranych projektów w każdej z tych grup, pamiętając, że suma punktów nie może przekroczyć 10 dla projektów lokalnych i 10 dla projektów ogólnomiejskich. Głos można oddać zarówno papierowo, jak i elektronicznie.
Wszystkie niezbędne informacje, regulamin, wzory formularzy, harmonogram oraz materiały pomocnicze znajdują się na stronie budzetobywatelski.pruszkow.pl. Informacje publikowane są także na stronie www.pruszkow.pl, w Biuletynie Informacji Publicznej, na miejskich profilach społecznościowych oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta Pruszkowa. Projektodawcy mogą uzyskać pomoc drogą elektroniczną, telefonicznie lub osobiście w godzinach pracy Urzędu Miasta — poniedziałki: 8:00–18:00, wtorki, środy, czwartki: 8:00–16:00, piątki: 8:00–14:00.
Źródło: UM Pruszków
