Warszawa dokonała transkrypcji aktu ślubu osób jednej płci

Warszawski Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej w Polsce transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci. Decyzja podjęta dziś rano opiera się na orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i otwiera drogę do systemowego ujednolicenia procedur transkrypcji w całym kraju.

To przełomowe dla polskiego systemu prawnego wydarzenie oznacza zmianę w podejściu do zagranicznych aktów małżeństwa zawartych między osobami tej samej płci. Urząd, działając w oparciu o najnowsze orzecznictwo sądowe, przystąpił do praktycznego wdrażania możliwości rejestracji takich małżeństw poprzez transkrypcję dokumentów. Procedura ta dotyczy małżeństw zawartych na terenie państw Unii Europejskiej przez obywateli polskich, którzy złożą odpowiedni wniosek w warszawskim urzędzie.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski podkreślił znaczenie tego kroku dla miasta.

Podstawowym zadaniem polityków jest przede wszystkim zapewnienie wszystkim obywatelkom i obywatelom poczucia bezpieczeństwa i poczucia godności. Warszawa to miasto otwarte i tolerancyjne i działamy w ten sposób bardzo konsekwentnie od wielu, wielu lat

– powiedział podczas ogłoszenia decyzji.

Dzisiaj rano dokonaliśmy pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego na podstawie wyroku TSUE oraz kolejnych wyroków NSA

– dodał prezydent miasta, podkreślając, że procedura bazuje na konkretnych dokumentach sądowych wydanych przez unijne i krajowe sądy.

W najbliższych dniach warszawski urząd będzie kontynuować transkrypcje aktów małżeństw par jednopłciowych w sprawach, do których sądy wydały już prawomocne wyroki. Następnie urząd przystąpi do etapu, na którym będzie dokonywać transkrypcji aktów małżeństw obywateli polskich zawartych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, oczywiście na podstawie złożonych przez zainteresowane osoby wniosków.

Ważne jest rozróżnienie między samą transkrypcją a skutkami prawnymi małżeństwa. Jak wyjaśniają działające w sprawie organy, transkrypcja jest czynnością o charakterze materialno-technicznym, polegającą na wiernym przepisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiego rejestru. Decyzja ta nie przesądza o skutkach prawnych małżeństwa na terenie Polski ani nie decyduje o zakresie praw i obowiązków wynikających z tego związku zgodnie z polskim porządkiem prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 marca 2026 roku wskazał wprost, że określenie skutków prawnych tego typu małżeństw wymaga działań na szczeblu ustawodawczym lub odrębnych rozstrzygnięć sądowych. Kwestie te wykraczają poza kompetencje kierownika Urzędu Stanu Cywilnego wykonującego zadanie zlecone z ramienia administracji rządowej, a także poza kompetencje Prezydenta miasta jako organu władzy samorządowej.

Posłanka na Sejm Dorota Łoboda wyraziła zadowolenie z tego, że to właśnie Warszawa była miastem, w którym dokonano pierwszej transkrypcji.

Przede wszystkim cieszę się, że pierwsza transkrypcja aktu małżeństwa dokonała się w Warszawie, która jest miastem dla wszystkich i która akceptuje każdą mieszkankę i każdego mieszkańca

– oświadczyła posłanka. Zaznaczył też, że prace nad rozwiązaniami kompletnymi są już w toku na szczeblu parlamentarnym.

W Sejmie prowadzone są prace nad ustawą o statusie osoby najbliższej, którą pomyślana jest jako rozwiązanie alternatywne wobec transkrypcji aktów małżeństwa. Zgodnie z projektowanymi regulacjami, ustawa miałaby gwarantować podstawowe prawa związane ze wspólnym rozliczaniem się, z prawem do świadczeń, dostępem do informacji medycznej, prawem do pochówku oraz do renty rodzinnej.

Ale podobnie jak w przypadku par dwupłciowych, to będzie rozwiązanie odrębne od małżeństwa. Dziś robimy krok w stronę równości

– dodała posłanka Łoboda.

Aby całkowicie uregulować sytuację prawną par jednopłciowych, niezbędne będzie ustawowe określenie ich statusu i praw w wielorakich obszarach funkcjonowania. Chodzi o przepisy z zakresu prawa rodzinnego, podatkowego, administracyjnego oraz ubezpieczeniowego, które dzisiaj nie uwzględniają tej kategории osób ani nie określają stosownych uprawnień.

Prezydent Warszawy wyraził zadowolenie ze zapowiedzi premiera Donalda Tuska dotyczącej rozporządzenia, które miałoby uregulować proces transkrypcji w całym kraju.

Bardzo się cieszę z zapowiedzi premiera Tuska dotyczącej rozporządzenia, które ureguluje proces transkrypcji i zapewni jego jednolite stosowanie w całym kraju. Mam nadzieję, że będzie ono przyjęte jak najszybciej

– powiedział Trzaskowski. Tego typu rozporządzenie mogłoby zapewnić spójność procedur we wszystkich urzędach stanu cywilnego na terenie Polski i wyeliminować dowolność w ich stosowaniu.

Decyzja warszawskiego urzędu stanowi przełom w stosunkach między polskim systemem prawnym a rzeczywistością związków zawieranych przez osoby tej samej płci za granicą. Choć transkrypcja sama w sobie nie rozstrzyga wszystkich kwestii prawnych, stanowi ważny krok w kierunku uznania tych małżeństw przez polski porządek prawny, a przede wszystkim acknowledgement godności i praw par jednopłciowych działających w pełni legalnie poza granicami Polski.

Źródło: UM Warszawa