Finałowa piątka Nagrody Ryszarda Kapuścińskiego
Siedemnasta edycja Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego wyłoniła finałową piątkę najlepszych reportaży. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się 30 maja w Warszawie, kiedy to poznamy autorkę lub autora najlepszej książki reporterskiej 2025 roku. W finale znalazły się trzy książki wydane po polsku oraz dwie przetłumaczone z angielskiego, a ich tematyka obejmuje zarówno osobiste historie rodzinne związane z kolonizacją Afryki, jak i analizę współczesnych wojen informacyjnych.
Jury pod przewodnictwem Ludwiki Włodek dokonało wyboru spośród imponującej liczby zgłoszeń. Do tegorocznej edycji nagrody wpłynęło 137 książek – 96 powstało po polsku, a 41 to tłumaczenia z innych języków. Reportaże wydane zostały przez 35 wydawnictw, w tym trzy tytuły opublikowano nakładem własnym. Tak duża liczba zgłoszeń świadczy o żywotności gatunku reportażu w polskiej literaturze i rosnącym zainteresowaniu wydawców tym rodzajem twórczości.
Finalistami konkursu zostali: Kasper Bajon (autor „Poznania kolonialnego. Rodzinnej historii z Tanzanią w tle" wydanej przez Wydawnictwo Czarne), Anna Bikont (autorka „Nie koniec, nie początku. Powojennych wyborów polskich Żydów", również wydane przez Czarne), Emily Carrington (autorka „Naszego małego sekretu" przetłumaczonego przez Wojciecha Jędra, wydanego nakładem timof comics), Joanna Czeczott (autorka „Ciszy nad stepem. Kazachstanu i pamięci o Rosji" wydanej przez Czarne) oraz Peter Pomerantsev (autor „Propagandysty, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną" przetłumaczony przez Aleksandrę Paszkowską, wydany przez Wydawnictwo Krytyki Politycznej).
Tematyka finałowych pozycji odzwierciedla różnorodność współczesnego reportażu. Reporterskie prace dotyczą udział przodków w procesie kolonizacji Afryki, losu polskich Żydów w bezpośrednim okresie powojennym, historii traumy seksualnej i drogi ku szukaniu sprawiedliwości, eksploracji Kazachstanu – kraju określanego jako największe więzienie ZSRR – oraz analizy mechanizmów współczesnej wojny informacyjnej. Ta mozaika tematów pokazuje, jak współcześni reportażyści sięgają zarówno do przeszłości, jak i analizują bieżące problemy światowe.
Nagroda przyznawana jest w kilku kategoriach z różnym wysokościami wynagrodzeń. Laureat lub laureatka wytypowana za najlepszą książkę reporterską otrzyma 120 000 złotych, zaś tłumacz lub tłumaczka tego dzieła – 25 000 złotych. Pozostali finaliści będą mogli liczyć na wynagrodzenie nie bez znaczenia dla twórców: każda z autorek lub autorów książek znalazłych się w finale otrzyma po 15 000 złotych, a każdy z tłumaczy – po 8 000 złotych.
Decyzję o wyborze zwycięzcy podejmie jury w składzie pięciu osób. Obok przewodniczącej Ludwiki Włodek zasiadają w nim Søren Gauger, Łukasz Grzymisławski, Elżbieta Sawicka i Katarzyna Surmiak-Domańska. Funkcję sekretarzynki jury pełni Maria Krawczyk. Ta grupa ekspertów analizuje konkurencję przez wiele tygodni, zanim ogłoszona zostanie ostateczna decyzja.
Uroczyste wręczenie nagrody zaplanowano na 30 maja w Warszawie, jednocześnie z odsłonięciem laureatów. W tym samym dniu, między godziną 11.00 a 16.00, odbędzie się dodatkowe wydarzenie – Dzień Reportażu, cykl autorskich spotkań organizowanych w ramach Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie. Będzie to świetna okazja dla miłośników reportażu do spotkania się z twórcami i omówienia ich prac.
Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego, zainicjowana po raz pierwszy siedemnaście lat temu, pozostaje jednym z najbardziej prestiżowych wyróżnień dla reportażystów w Polsce. Przyznawana jest przez instytucje o dużym dorobku w promowaniu rzetelnej dziennikarstwa. Nagrodę organizuje i finansuje Miasto Stołeczne Warszawa, zaś partnerem całego przedsięwzięcia jest redakcja Gazety Wyborczej, co podkreśla znaczenie tego wyróżnienia w krajowej scenie medialnej i wydawniczej.
Źródło: UM Warszawa
